Επισταλίες (Demurrage)

Οι επισταλίες (demurrage) είναι η συμφωνημένη αποζημίωση που καταβάλλει ο ναυλωτής στον πλοιοκτήτη όταν η φόρτωση ή η εκφόρτωση διαρκέσει περισσότερο από τον σταλιοχρόνο (laytime) που προβλέπει το ναυλοσύμφωνο. Συνήθως εκφράζεται ως ημερήσιο ποσό (π.χ. 25.000 δολάρια ΗΠΑ ημερησίως, κατ’ αναλογία) και αντιμετωπίζεται ως προσυμφωνημένη αποζημίωση για την καθυστέρηση — όχι ως ναύλος.

Μόλις το πλοίο «μπει σε επισταλίες», οι περισσότερες εξαιρέσεις του ναυλοσυμφώνου παύουν να ισχύουν — εξ ου και το κλασικό ρητό «once on demurrage, always on demurrage»: σαββατοκύριακα, αργίες και διακοπές λόγω καιρού, που κανονικά θα «πάγωναν» τον σταλιοχρόνο, δεν σταματούν κατά κανόνα το ρολόι των επισταλιών.

Η αντίθετη έννοια είναι το despatch (επίσπευση): αμοιβή, συνήθως στο μισό του ποσού των επισταλιών, που καταβάλλει ο πλοιοκτήτης στον ναυλωτή αν οι λιμενικές εργασίες ολοκληρωθούν νωρίτερα από τον επιτρεπόμενο σταλιοχρόνο. Συνηθίζεται στα φορτία ξηρού χύδην, αλλά σπανίζει στις ναυλώσεις δεξαμενόπλοιων.

Οι απαιτήσεις επισταλιών αποτελούν σημαντική πηγή διαφορών στο εμπόριο πρώτων υλών, και πολλοί εμπορικοί οίκοι απασχολούν εξειδικευμένους αναλυτές αποκλειστικά για τον υπολογισμό και τη διαπραγμάτευσή τους.