Σταλιοχρόνος (Laytime)
Ο σταλιοχρόνος (laytime) είναι ο χρόνος που συμφωνείται στο ναυλοσύμφωνο ταξιδίου, κατά τον οποίο ο πλοιοκτήτης θέτει το πλοίο στη διάθεση του ναυλωτή για φόρτωση και εκφόρτωση χωρίς πρόσθετη αμοιβή πέραν του ναύλου. Μπορεί να εκφράζεται σε ημέρες ή ώρες («72 ώρες SHINC») ή ως ρυθμός φόρτωσης («10.000 τόνοι ανά εργάσιμη ημέρα με κατάλληλο καιρό»).
Ο σταλιοχρόνος αρχίζει κανονικά να μετρά αφού το πλοίο φθάσει στον συμφωνημένο προορισμό, είναι έτοιμο να φορτώσει ή να εκφορτώσει, και έχει επιδοθεί έγκυρη δήλωση ετοιμότητας (notice of readiness) — με συνήθεις παραλλαγές μέσω όρων όπως το WIBON («whether in berth or not»).
Τα ναυλοσύμφωνα ορίζουν ποιες περίοδοι προσμετρώνται με γνωστές συντομογραφίες:
- SHEX — εξαιρούνται Κυριακές και αργίες
- SHINC — συμπεριλαμβάνονται Κυριακές και αργίες
- WWD — εργάσιμες ημέρες με κατάλληλο καιρό (ο χρόνος που χάνεται λόγω καιρού δεν μετρά)
Αν ο ναυλωτής υπερβεί τον σταλιοχρόνο, οφείλονται επισταλίες (demurrage)· αν τον εξοικονομήσει, μπορεί να δικαιούται despatch.